TOBB TAHKÝMÝ

TAHKÝM HAKKINDA GENEL BÝLGÝLER

Serbest Pazar ekonomisine geçiþle birlikte, Ülkemiz ekonomisinde iç ve dýþ pazarda meydana gelen hýzlý deðiþim karþýsýnda iþ alamimizde de yapýsal deðiþiklikler olmuþtur. Bunun sonucu, iç ve dýþ ticaret gerek yoðunluk, gerek hacim itibariyle artmýþ; bu artýþa paralel olarak hukuki ihtilaflar hýzla çoðalmýþtýr. Çoðalan bu ihtilaflarý kýsa sürede çözüme kavuþturmak, hür teþebbüs ve iþ alemi için bir ihtiyaç halini almýþtýr.

Geliþmeleri ve ihtiyaçlarý yakýndan izleyen Türk hür teþebbüs  camiasýnýn en üst düzeyde yasal temsilcisi olan Birliðimiz, “TOBB Tahkim Divaný”ný kurmuþ bulunmaktadýr. Ýþ alemindeki hukuki ihtilaflarýn hýzla çözümünde önemli bir boþluðu dolduracaðýna inandýðýmýz Tahkim Divanýnýn; gerek Türk firmalarýnýn kendi aralarýndaki gerek bunlarla yabancý firmalar arasýndaki, gerekse yabancý firmalarýn kendi arasýndaki  ticari ve sýnai alanda çýkacak ihtilaflarýný süratle halletmesi bu sayede mümkün olabilecektir.

Tahkim, kanunun menetmediði konularda taraflar arasýnda doðmuþ veya doðacak anlaþmazlýklarýn Tahkim Sözleþmesi veya Tahkim Þartý denilen bir akit hükmü uyarýnca devlet yargýsýna  baþvurmadan taraflarca ve/veya yetkili þahýs ve mercilerce tayin edilmiþ bulunan gerçek kiþiler (hakemler) tarafýndan, hakem davasý sonucunda verilen bir hakem kararý ile çözümlenmesidir.

Özellikle, uluslararasý alanda tahkim, anlaþmazlýklarýn o konunun uzmaný hakem veya hakemlerce en çok 6 ay gibi çok kýsa  bir sürede çözümünü saðlamasý ve mahkeme kararý gibi geçerli olmasý nedenleriyle gittikçe yaygýnlaþan bir müessese olmuþtur.

Ticaret ve sanayi erbabýnýn, yurt içi ve uluslar arasý alandaki ticari veya sýnai ihtilaflarýnýn, tahkim yoluyla çözümünü istedikleri takdirde, akdedecekleri sözleþmelere, “BU SÖZLEÞMEDEN DOÐACAK ÝHTÝLAFLAR, TOBB TAHKÝM ÞARTNAMESÝ HÜKÜMLERÝ UYARINCA TAHKÝM YOLUYLA HALLEDÝLÝR”þartýnýn (TAHKÝM ÞARTI) konulmasý veya bu konuda hakemlik sözleþmesi yapýlmasý, hakem seçimi ve sayýsýyla ilgili bilgilerin de belirtilmesi ve anlaþmazlýk vukuunda, TOBB Tahkim Divaný Baþkanlýðý’na baþvurmasý yeterli olacaktýr.

TOBB TAHKÝMÝ NEDÝR?

TOBB tarafýndan, tüccar ve sanayicilerin gerek birbirleriyle veya yabancýlarla olan, gerekse yabancýlarýn birbirleriyle olan ticari ve sýnai alanda çýkacak ihtilaflarýnýn süratle halli için “TAHKÝM ÞARTNAMESÝ” hazýrlanýp yürürlüðe konulmuþtur.

Ayrýca, bu tahkim prosedürünün iþletilmesi için TOBB nezdinde bir  TAHKÝM DÝVANI oluþturulmuþtur.

Bir gerçeði de vurgulamak gerekir ki, bütün Dünyada ticari ve sýnai ihtilaflar, tahkim ile, özellikle baðýmsýz tahkim kuruluþlarý marifetiyle çözülmektedir.

Çünkü tahkim, adli yargýya oranla daha süratli ve ticari sýrlarýn korunmasý  bakýmýndan daha güvenli bir yargý yoludur.

Bununla birlikte, usuli þartlar yerine getirilmek kaydýyla, hakem kararlarý da týpký mahkeme ilamlarý gibi icra edilebilir kararlardandýr.

Keza, hakem kararlarý, mahkeme kararlarý gibi temyiz edilebilir yargý kararlarýdýr.

TOBB Tahkim Divaný, ihtilaflarý bizzat halletmez.Ticari ve sýnai ihtilaflarýn þartname  kurallarý çerçevesinde baðýmsýz ve ehil hakem kurullarý tarafýndan süratle, güvenle ve adaletle hallini gerçekleþtirir.

Ancak bu yargý yolundan  yararlanabilmek için, her tacir ve sanayicinin, yaptýklarý sözleþmelere, “BU SÖZLEÞMEDEN DOÐACAK ÝHTÝLAFLAR, TOBB TAHKÝM ÞARTNAMESÝ HÜKÜMLERÝ UYARINCA TAHKÝM YOLUYLA HALLEDÝLÝR” kaydýný (tahkim þartýný) koymalarý gerekli ve yeterlidir.

Buna ek olarak, sözleþmede, ihtilafýn tek hakemle mi, yoksa üç hakemle mi halledileceði, tahkim yeri, tahkim dili ve ihtilafa uygulanacak maddi hukukun belirtilmesinde de yarar vardýr.

Taraflar, TOBB’nin hakemliðine baþvurmak üzere anlaþmýþlarsa, TOBB TAHKÝM ÞARTNAMESÝ hükümlerini de aynen kabul etmiþ olurlar.

Taraflardan biri bu anlaþmaya raðmen tahkimi reddederse, bu redde raðmen tahkim icra edilir.

Bu þartname hükümleri gereði olarak;

TOBB’nin tahkimine baþvurmak isteyen taraf, ihtilafýn taraflarýnýn ticari unvan, uyruk, sýfat ve adreslerini, delilleriyle birlikte kendi iddialarýný, hakem seçimi ve

sayýsý ile ilgili bilgi ve belgeleri içeren baþvurusunu, TOBB Tahkim Divaný Baþkanlýðý’na (Sekreteryasý TOBB Hukuk Müþavirliðine) yapar.

Bu baþvurunun Divan’ca iþleme konulabilmesi için, Divan tarafýndan belirlenmiþ olan tahkim giderinin önceden  yatýrýlmýþ olmasý gerekir.

Ödemeler, kaideten taraflarca, eþit olarak, bir taraf ödemediði takdirde, tümü diðer tarafça ödenir.

Hakemin veya hakemlerin vereceði kararda; giderlerin taraflar arasýnda nasýl taksim  edileceði hükme baðlanýr.

Bu giderler peþin ödenmedikçe, dava açýlmýþ sayýlmaz ve duruþmaya baþlanmaz.

Ýhtilaf,tek ya da üç hakem marifetiyle halledilir. Taraflar ihtilafýn tek hakem tarafýndan hallinde anlaþmýþlarsa, hakemi beraberce seçerek Divan’ýn onayýna sunarlar.

Taraflardan biri, süresi içinde hakemini seçmez ise, onun yerine hakemi Divan tayin eder.

Taraflar, seçtikleri hakemlerin belli bir sürede üçüncü hakemi seçmelerini öngörmüþlerse bu süre içinde üçüncü  hakemin seçilmesi gerekir ve bu seçimi Divan onaylar. Bu sürede üçüncü hakemin seçiminde taraf hakemleri anlaþamazlarsa, bu hakem Divanca seçilir. Üçüncü hakem, hakem mahkemesine baþkanlýk eder.

Divan þartname hükümleri  dairesinde, taraflarýn seçtiði hakemleri onaylamama yetkisine sahiptir.  

Taraflar kendi hakemini, TOBB Tahkim Divaný Hakem Listesinden seçebilecekleri gibi, bu liste dýþýnda güvendikleri ve Þartnamedeki vasýflara sahip baþka bir kimseyi de seçebilirler.

Divan hakemleri seçer veya onaylarken, taraflarýn tabiiyetlerini, ihtilaf konusunu ve hakemlerin taraflar ile iliþkisiz ve baðýmsýz olmalarýný dikkate alýr.

Türk firma ile yabancý firma arasýndaki ihtilaflarda, tek hakem veya hakem heyeti baþkaný, taraflarýn  uyruðu olduklarý ülkeler dýþýndaki bir ülkeden seçilir.

Hakem mahkemesi, uygun vasýtalara baþvurarak en kýsa zamanda davayý yürütmek, taraflarý ve gerektiðinde tanýk dinlemek, bilirkiþi tayin etmek ve ihtilafý en çok 6 ay içinde sonuçlandýrmakla görevli ve yetkilidir.

TOBB Tahkim Divaný, taraflarýn seçecekleri hakemleri onaylarken onlarýn tarafsýzlýðýný ve konuya hakimiyetlerini gözetir.

Divanca seçilecek hakemler, hukukçulardan, ilgili mesleklerden, uygulamacýlardan ve iþ aleminde saygýnlýðý tartýþmasýz  isimler arasýndan seçilir.

 

Baþvuru Adresi:

 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliði

Atatürk Bulvarý  No. 149   Bakanlýklar /ANKARA

 

Telefon: 418 43 21   Av. Neþe Aslan- Av. Levent Karaçam 

Faks:   417 15 57

 e-mail : hukuk@tobb.org.tr